Ở giai đoạn đầu của ván đấu, thế bài thường còn rất rối. Vì vậy, thay vì vội vàng quyết định sẽ theo đuổi kiểu bài nào, người chơi nên tập trung sắp xếp và quan sát bài trên tay. Đây là bước nền quan trọng để định hình cách đánh ở những lượt tiếp theo.
Sắp xếp bài
Việc đầu tiên là phân loại toàn bộ quân bài theo chất và theo thứ tự lớn nhỏ. Cách xếp bài phải rõ ràng, giúp người chơi dễ nhìn ra các nhóm bài đang có trên tay và tiện cho việc điều chỉnh chiến thuật. Các quân chữ nên được đặt ở phía ngoài cùng bên phải của toàn bộ bài. Đồng thời, không nên tách riêng từng nhóm số một cách quá lộ liễu, vì điều đó có thể để đối thủ đoán được xu hướng kết hợp bài.
Hiểu số lượng bài trong cuộc chơi
Theo nội dung hướng dẫn, bộ mạt chược có tổng cộng 144 lá. Khi trừ 8 lá hoa, 16 lá thuộc phần đáy bài và số bài đã được mỗi người lấy ban đầu, phần bài còn lại để bốc chỉ còn 56 lá. Từ đó, mỗi người trung bình chỉ có thể bốc 14 lá. Con số này cho thấy nhịp độ của ván bài không dài theo nghĩa tuyệt đối, nên từng lựa chọn đánh ra đều có ảnh hưởng đến tiến trình của cả ván.
Cách đánh khi bài đang thuận
Nếu người chơi cầm được một thế bài tốt, có thể cân nhắc đánh các quân sinh. Mục tiêu của cách đánh này là tạo cơ hội cho đối phương ăn hoặc碰, từ đó làm thay đổi tốc độ bốc bài của cả bàn. Cách làm này còn có thể hạn chế khả năng ăn,碰 của đối phương sau nhiều lượt, đặc biệt từ sau năm vòng trở đi.
Cách đánh khi bài ở mức trung bình
Với thế bài chưa đủ mạnh, người chơi không nên nóng vội phá bài hoặc dựng bài quá sớm. Thay vào đó, nên ưu tiên đánh theo các quân đã lộ, tức các quân quen bài, để tránh tạo điều kiện cho đối phương ăn hoặc碰. Nếu trên tay có quá nhiều nhóm bài dư thừa, cần chủ động bỏ bớt những quân lệch, tức các quân không thật sự cần thiết cho cấu trúc bài.
Ví dụ, nếu đang có một vạn, hai vạn và bốn vạn thì nên cân nhắc bỏ một vạn trước. Đây là cách xử lý giúp giảm độ rối của thế bài và giữ lại các lựa chọn có giá trị hơn cho những lượt sau.
Xử lý quân đơn lẻ
Những quân không tạo thành bất kỳ nhóm nào cần được đánh giá kỹ. Nếu người chơi cầm sáu và chín sách, theo nguyên tắc xác suất thì nên ưu tiên bỏ quân chín sách trước, tức quân lệch hơn. Ngoài ra, cần theo dõi cách đánh của từng nhà để đoán nhu cầu bài của họ. Chẳng hạn, nếu nhà dưới đánh năm sách, thì khả năng họ đang cần các quân như một, bốn sách hoặc sáu, chín sách cũng đáng được lưu ý.
Khi bài xấu
Nếu nhận được một bộ bài rất kém, người chơi nên chuẩn bị tâm lý cho việc bỏ qua ván này. Lúc đó, hướng chơi phù hợp là lấy thủ làm công, hạn chế đánh ra các quân sinh và cố gắng theo những quân quen bài. Mục tiêu không phải là tấn công mạnh, mà là kìm nhịp của đối phương, đặc biệt là nhà dưới. Khi nhà dưới không nhận được sự hỗ trợ từ nhà trên, tốc độ tiến bài của họ thường sẽ chậm lại, kéo theo việc người đối diện của họ cũng khó có bài tốt để tiếp tục triển khai.
Cách chơi này nhằm kéo dài thời gian chờ của đối thủ và cố gắng hướng ván đấu đến kết quả hòa. Khi thế bài không thuận lợi, giữ sự ổn định thường quan trọng hơn việc mạo hiểm.
Không nên ăn, không nên碰 quá sớm
Ở giai đoạn đầu, rất khó nhìn rõ toàn bộ xu hướng của ván bài. Vì vậy, người chơi nên hạn chế ăn và hạn chế碰, trừ khi đang hướng đến một kiểu bài cụ thể. Nếu không nhắm tới những thế bài liên quan đến quân chữ như ngũ môn tề, đại tam nguyên, toàn mang một hay các dạng tương tự, thì nên ưu tiên bỏ những quân chữ đơn lẻ trước.
Tuy nhiên, nếu ngay từ đầu đã thấy rõ hướng phát triển của bài, ví dụ cầm sẵn bốn đôi và có khả năng theo đuổi kiểu đối đối hồ, thì cách xử lý sẽ khác. Khi đó, không cần giữ nguyên các nguyên tắc thận trọng ở trên mà nên đi theo cấu trúc bài đã hình thành sẵn.
Kết luận
Tóm lại, phần đầu của một ván mạt chược đòi hỏi người chơi tập trung vào việc sắp xếp bài, đọc thế bài và kiểm soát nhịp đánh. Bài tốt, bài trung bình hay bài xấu đều có cách xử lý riêng. Điều quan trọng là không vội vàng, không để lộ cấu trúc bài quá sớm và luôn theo dõi động thái của từng nhà trên bàn để điều chỉnh chiến thuật cho phù hợp.